Ndeshja historike e Kosovës me Turqinë, që do të zhvillohet sot (e martë) nga ora 20:45, e cila në rast fitoreje do t’ia mundësojë Kosovës kualifikimin në Kampionatin Botëror, ka tërhequr vëmendjen e mediave botërore.
Njëra ndër to që i ka kushtuar një artikull të gjatë kësaj ngjarje është prestigjiozja britanike The Guardian. “Shteti ballkanik u bë anëtar i FIFA-s vetëm në vitin 2016, por një fitore ndaj Turqisë do t’ia siguronte vendin e parë në finalet e Kupës së Botës”, fillon shkrimi i saj.
“Ne as që njihnim njëri-tjetrin”, ka thënë për The Guradian Samir Ujkani, ish-portier dhe kapiten i Kosovës, i cili po kujton marsin e vitit 2014, kur një përfaqësuese e improvizuar e Kosovës, e mbledhur kryesisht nga skaje jo të njohura të Evropës Qendrore dhe Skandinavisë, u mblodh për t’u përballur me Haitin në ndeshjen e parë zyrtare të vendit.
Duke përshkruar Ujkanin, mediumi britanik shkruan se ai ishte një përjashtim: një lojtar me përvojë në Serie A me Palermon dhe me 20 paraqitje për Shqipërinë, i cili ishte i gatshëm të besonte në atë që sot është shndërruar në një nga historitë më të mëdha të suksesit në futbollin ndërkombëtar.
“Mund të them pa asnjë dyshim se në fillim nuk i dija emrat e 50% të lojtarëve. Ishte vërtet e vështirë, por në zemrat tona gjithmonë shtynim përpara që të përmirësoheshim dhe të besonim tek njëri-tjetri”, ka thënë Ujkani.
Megjithatë, Kosova vështirë se mund ta kishte imagjinuar atë që e pret sot. Një fitore ndaj Turqisë të martën në mbrëmje do t’i çonte në finalet e para të Kupës së Botës – një fjali që do të dukej e paimagjinueshme vetëm 12 vjet më parë, kur Ujkani dhe bashkëlojtarët e tij luftonin në një barazim pa gola, në një fushë të lagësht, kundër një prej pak kombëtareve që pranonin të luanin me ta. Në atë kohë, qëllimi kryesor ishte njohja nga UEFA dhe FIFA: një validim i mëtejshëm ndërkombëtar për një shtet që kishte shpallur pavarësinë në vitin 2008. Edhe pse më në fund iu lejua të luanin miqësore, ata nuk ishin ende anëtarë të asnjërës kur, megjithatë me një fillim simbolik, ajo skuadër pionere nisi rrugëtimin, vazhdon artikulli i The Guardian.
“Bëhem emocional kur mendoj për kushtet me të cilat u përballëm”, shton Ujkani.
Aty përshkruhen edhe kushtet e vështira me të cilat përballeshin lojtarët e Kosovës në fillimet e tyre, që nga fushat e dëmtuara e vështirësitë për të udhëtuar.
“Nuk na interesonte, i bëmë të gjitha dhe askush nuk u ankua. Dhe jam shumë krenar për atë që po arrin tani skuadra”, shton Ujkani.
The Guardian e tregon edhe një historik të shkurtër të futbollit në Kosovë, duke rikujtuar se si ishte ndaluar në vitet e 90-ta nga regjimi serb.
“Një vend ku futbolli u bë një luks i largët, ndërsa një luftë brutale dhe e tmerrshme solli trauma të paimagjinueshme në fund të asaj dekade. Kur Kosova u ngrit dhe qëndroi më vete, sporti u bë më i rëndësishëm se kurrë për aftësinë e tij për të paraqitur një imazh të ri, serioz dhe të suksesshëm në botë”, vazhdon artikulli.
“Nëse diçka do të shkonte keq kundër Haitit, kisha frikë se dikush do ta përdorte për të thënë se Kosova nuk ishte në gjendje të organizonte një ndeshje si duhet”, thotë Eroll Salihu, ish-sekretari i përgjithshëm i Federatës së Futbollit të Kosovës.
Në artikull përmendet edhe maji i vitit 2016, kur Kosova ishte pranuar në FIFA dhe UEFA.
Salihu ka kujtuar këtë moment, kur ai dhe Vokrri kuptuan se komiteti ekzekutiv i UEFA-s kishte numrin e nevojshëm të votave për të çuar aplikimin për miratim përfundimtar në kongres. “Fadili u rrëqeth”, thotë ai. “Më tha: ‘Eroll, po ndodh.’ Dhe pastaj filloi të qante. Nuk e kisha parë kurrë të qante, por më pas fillova edhe unë”.
Kosova, thuhet aty, do të zbresë në fushë të martën para pothuajse 14 mijë tifozëve në stadiumin e rinovuar që mban emrin e Vokrrit. “Nuk mund ta kisha pritur këtë”, thotë Salihu. “Mendoja se do të kishim shumë pengesa. E dinim sa shumë do të vuanim për ta bërë realitet”.
U duk si fitore e mjaftueshme kur, katër muaj pas pranimit në organet drejtuese të futbollit, Kosova luajti kualifikuesen e parë për Kupën e Botës kundër Finlandës. Kishte sërish lot në hotelin e skuadrës kur, disa orë para ndeshjes, FIFA konfirmoi se lojtarët që kishin përfaqësuar më parë vende të tjera ose nuk kishin pasur shtetësi kosovare do të lejoheshin të luanin për Kosovën.
“Nuk munda të flija para ndeshjes sepse isha shumë i stresuar”, thotë Ujkani, i cili ishte një prej tyre. Ai do të bëhej kapiten dhe do ta përfundonte karrierën ndërkombëtare me 36 paraqitje për Kosovën. Sot është pjesë e komitetit ekzekutiv të FFK-së dhe ndodhet në hotelin ku skuadra grumbullohet për ndeshjet në shtëpi që nga ato ditë të hershme, me fanellën e portierit të zëvendësuar nga kostumi.
Duke përshëndetur bashkëpunëtorët në holl është Franco Foda, trajneri gjerman që e ka shndërruar ekipin nga një grup talentesh të paqëndrueshme në një forcë të fortë dhe luftuese që nga emërimi i tij në vitin 2024.
“Ai na dha shtysën”, thotë Ujkani. “Është një komandant i vërtetë dhe na vendosi në rrugën e duhur me taktika të mira. Skuadra u bë e lidhur. Gjithmonë kemi pasur talent, por për një kohë të gjatë nuk mund të përparonim. Ishte e vështirë për popullin tonë. Tani kemi cilësi dhe shpirt skuadre, dhe nuk duhet të harrojmë të gjithë lojtarët që nuk janë më këtu, por që kanë pasur rol të madh në sukses. Prandaj jam kaq i lumtur, sepse po tregojmë fytyrën e vërtetë të Kosovës”.
Lojtari gladiator i ekipit të Fodës është Vedat Muriqi, sulmuesi i Mallorcës dhe kapiteni në mungesë të Amir Rrahmanit për shkak dëmtimi. Kosova kishte dhënë shenja premtuese për vite me radhë përpara se të përfundonte e dyta në një Grup B të fortë, duke mposhtur dy herë Suedinë, duke fituar në Slloveni dhe duke barazuar në shtëpi me Zvicrën.
Ata ishin jashtë favoritëve në gjysmëfinalen e play-off-it në Sllovaki, por fituan një ndeshje të çmendur 4-3. Turqia e di se e pret një betejë. Me lojtarë si Edon Zhegrova i Juventusit dhe sulmuesi i Hoffenheimit, Fisnik Asllani, një vend me 1.6 milion banorë ka prodhuar shumë lojtarë fitues, si brenda vendit ashtu edhe në diasporë.
Ata me kujtesë të gjatë do të gjejnë domethënie edhe në vizitën e Turqisë, e cila erdhi dy muaj pas ndeshjes me Haitin dhe fitoi 6-1. Vendet e mëdha nuk po prisnin në radhë për t’u përballur me Kosovën, por Fatih Terim solli një skuadër të fortë. “Nuk e harrojmë”, thotë Salihu. “Terim tha se, edhe nëse nuk do të kishte dhoma hoteli, ata do të qëndronin në shtëpitë e njerëzve vetëm për ta luajtur ndeshjen”. Ujkani pajtohet: “Do t’u jemi gjithmonë mirënjohës.”
Mirënjohja është e sinqertë. Por po ashtu edhe etja, këtë herë, për një fitore të madhe që do të trondiste botën.
“Kjo nuk është vetëm për lojtarët, trajnerët apo federatën”, thotë Ujkani. “Është për të gjithë nga Kosova dhe për të gjithë ata që luftuan që ne të jemi këtu ku jemi sot. Është si një ëndërr që bëhet realitet”.









