Seksi i sigurt mund të bëhet më i shtrenjtë nëse lufta në Iran vazhdon të prishë zinxhirët globalë të furnizimit, sipas një interviste të re me CEO-n e prodhuesit më të madh të prezervativëve në botë.

CEO i Karex, Goh Miah Kiat, i tha Reuters të martën se kompania mund të detyrohet të rrisë çmimet të paktën 20% deri në 30%, varësisht se sa do të zgjasë ndërprerja. Zinxhirët globalë të furnizimit janë ndikuar nga lufta që nga fundi i shkurtit dhe bllokimi i Gjirit të Hormuzit, duke ndërprerë disa nga materialet që përdoren në prodhimin e prezervativëve.

“Situata është padyshim shumë e brishtë, çmimet janë të larta,” tha Goh për Reuters. “Nuk kemi zgjidhje tjetër përveçse t’ua kalojmë kostot tani klientëve.”

Me seli në Malaysia, Karex prodhon prezervativë, lubrifikantë personalë, doreza, kateterë mjekësorë dhe mbulesa sondash. Kompania prodhon prezervativë latex për meshkuj si ONE, Trustex, Carex dhe Pasante, dhe mund të prodhojë mbi 5 miliardë prezervativë në vit. Karex eksporton gjithashtu në më shumë se 130 vende, sipas faqes së saj zyrtare.

Goh i tha Reuters se, përveç kostove më të larta për prodhimin dhe paketimin e prezervativëve, ka edhe vonesa në transport.

“Po shohim shumë më tepër prezervativë që qëndrojnë në anije dhe nuk kanë arritur ende në destinacionet e tyre, edhe pse janë shumë të nevojshëm,” tha ai.

CNN ka kontaktuar Karex për të mësuar se kur mund të hyjnë në fuqi rritjet e çmimeve. Ndërkohë, Goh i tha Reuters se kompania ka furnizime të mjaftueshme për disa muaj.

Ndërsa çmimet e gazit janë rritur që nga lufta në Iran, vëmendja kryesore është përqendruar te nafta dhe gazi. Ekonomistët kanë frikë se rritja e çmimeve mund të çojë së shpejti në ulje të shpenzimeve të konsumatorëve dhe se mungesat e naftës mund të pengojnë prodhimin. Kjo është veçanërisht e vërtetë në Azi, e cila mbështetet shumë te nafta e Lindjes së Mesme për energji.

Por lufta ka dëmtuar edhe prodhimin e të ashtuquajturave “feedstocks” – nënprodukte të naftës që përdoren për prodhimin e plastikës dhe materialeve të tjera. Midis tyre janë nafta (naphtha), që përdoret për materiale paketimi, si dhe vaji i silikonit dhe amoniaku, të cilët janë përbërës kyç në prodhimin e prezervativëve.

“Dëgjojmë shumë për naftën bruto dhe ndikimet te nafta dizel dhe benzina – por edhe feedstocks dhe petrokimikatet janë në mungesë,” tha Angie Gildea, drejtore globale për naftën dhe gazin në KPMG, në një intervistë të veçantë.

Për shembull, 41% e naftës (naphtha) së Azisë vjen nga Lindja e Mesme, theksoi Gildea. Nëse vendet që prodhojnë mallrat që blejmë – përfshirë Malajzinë – nuk kanë akses në lëndë të para, ato duhet të rrisin çmimet për të kompensuar.

Por lëndët e para nuk janë problemi i vetëm.

Disa vende, përfshirë Mianmarin dhe Kamboxhian, kanë filluar të kufizojnë furnizimin me karburant. Disa shkolla në Azinë Juglindore, përfshirë në Vietnam, kanë urdhëruar nxënësit të qëndrojnë në shtëpi pasi udhëtimi është bërë shumë i shtrenjtë. Analistët e industrisë kanë frikë se kjo po ndikon edhe në aftësinë e punëtorëve të fabrikave për të shkuar në vendet e punës, duke ngadalësuar potencialisht prodhimin e produkteve kyçe për eksport – përfshirë edhe drejt Shteteve të Bashkuara.