Ardhja e Andy Burnhamit në postin e kryeministrit të Britanisë është “momenti më i rëndësishëm i ndryshimit në politikën tonë në 40 vjet” — të paktën sipas vetë Burnhamit. Duke hyrë në Downing Street 10 më 20 korrik, ai deklaroi: “Le ta bëjmë këtë momentin kur Britania nis të besojë sërish.”

Megjithatë, retorika e fuqishme nuk është shoqëruar me një vizion transformues për qeverisjen. Gjashtëmbëdhjetë vjet pasi tentoi për herë të parë të bëhej udhëheqës i Partisë Laburiste dhe një vit pasi nisi seriozisht përgatitjet për detyrën e re, Burnham e ka nisur punën pa shumë vrull. Ai e shpjegon mirë atë që kundërshton, por jep shumë më pak qartësi për atë që synon të bëjë si kryeministër.

Detyra e parë e kryeministrit ishte spastrimi i kabinetit: ai shkarkoi të gjithë aleatët më të afërt të paraardhësit të tij, Sir Keir Starmer, përfshirë edhe ministren e Financave të Starmerit, Rachel Reeves. Mes të larguarve ishin shumica e atyre që kishin hartuar qasjen ekonomike të Starmerit, e cila — të paktën në retorikë, nëse jo gjithmonë në praktikë — favorizonte teknologjinë, derregullimin dhe përqendrimin te ndërtimi i banesave, me synimin për ta nxitur rritjen e ngadaltë ekonomike të Britanisë. Peter Kyle, Steve Reed, Liz Kendall dhe Darren Jones u larguan respektivisht nga postet e tyre në fushën e biznesit, banimit, shkencës dhe funksionimit të qeverisë. Vendosmëria e Burnhamit për ta fshirë trashëgiminë ekonomike të paraardhësit të tij përputhet me sulmet e tij të fundit ndaj 40 vjetëve të “neoliberalizmit”.

Megjithatë, ministri i ri i Financave, John Healey, nuk përfaqëson një shkëputje të plotë nga e kaluara. Ai shërbeu për pesë vjet si ministër në Thesar gjatë qeverisë së Sir Tony Blairit. Emërimi i tij, i cili i befasoi shumicën e vëzhguesve, nuk sinjalizon domosdoshmërisht një devijim radikal nga ortodoksia ekonomike. Ajo që tregon, megjithatë, është se kryeministri është i gatshëm të shpenzojë shumë më tepër për mbrojtjen. Healey dha dorëheqje si ministër i Mbrojtjes i Starmerit në qershor, pas një përplasjeje për financimin. A do të arrijë tani t’i sigurojë miliardat shtesë për investime ushtarake që Thesari ia kishte mohuar më parë?

Ed Miliband, i cili përflitej si kandidat për postin e ministrit të Financave, bëhet ministër i Jashtëm, ndërsa një tjetër pretendente, Shabana Mahmood, mbetet ministre e Brendshme — një shenjë se Burnham e mbështet qasjen e saj të ashpër ndaj emigracionit, si atij të ligjshëm, ashtu edhe atij të paligjshëm.

Detyra e parë e Healeyt do të jetë miratimi i një pakete masash që synojnë t’i ndihmojnë britanikët të përballojnë koston e jetesës. Ai do të duhet gjithashtu t’i gjejë fondet për ta përmbushur premtimin e parë konkret të kryeministrit: “dhënien fund të fjetjes në rrugë” — një projekt që Burnham e kishte tentuar edhe si kryetar i Greater Manchesterit, por me sukses të kufizuar.

Në politikën e jashtme, kryeministri tregoi se e kupton se ku duhet t’i ketë prioritetet, përmes tri telefonatave të para me udhëheqës të huaj: ai bisedoi me Donald Trumpin, Volodymyr Zelenskyn dhe Ursula von der Leyen, presidenten e Komisionit Evropian. Megjithatë, zgjedhja e Milibandit për të drejtuar Ministrinë e Jashtme nënkupton se vazhdon qarkullimi i shpeshtë i ministrave. Britania ka pasur tani shtatë ministra të ndryshëm të Jashtëm në pesë vjetët e fundit — një dëshmi dënuese e trazirave politike të vendit dhe e paaftësisë së udhëheqësve të njëpasnjëshëm për të përcaktuar një drejtim dhe për t’i qëndruar atij.

Në mënyrë shqetësuese, për një njeri që deklaroi se ishte “gati”, Burnham ka sinjalizuar se disa nga vendimet e tij më të mëdha do të shtyhen edhe më tej. Ai ka premtuar se do të paraqesë një “plan dhjetëvjeçar” diku gjatë vjeshtës. Ka gjasa që ky plan të përfshijë edhe zgjidhjen e tij për problemin e ndërlikuar të reformimit të kujdesit social për të moshuarit.

Pasioni i tij më i madh politik është decentralizimi i pushtetit nga Westminsteri drejt rajoneve të Anglisë, por edhe këtu ai ka ofruar shumë pak hollësi konkrete. Problemet e Britanisë janë tepër urgjente që udhëheqësit e saj të vazhdojnë të humbin kohë.

Pavarësisht fillimit të ngadaltë, ka arsye për të qenë optimistë për kryeministrin e ri. Aftësia e tij për t’i mbajtur pothuajse tërësisht sekrete emërimet në kabinet deri në momentin e shpalljes së tyre është në kontrast të fortë me qeveritë e fundit. Nëse ai ka treguar të njëjtin nivel disipline edhe në programin e tij politik, atëherë është e mundur që në javët e ardhshme të paraqitet një grup i qëndrueshëm idesh, ndërsa plani dhjetëvjeçar të shërbejë si përmbyllje koherente, e jo si përpjekje për të nisur gjithçka nga zero.

Mesazhi i tij qendror drejtuar vendit nga shkallët e Downing Street 10, se britanikët duhet ta rizbulojnë “qëllimin e tyre të përbashkët”, është mesazhi i duhur.

Megjithatë, mbetet një mundësi shqetësuese që mendimi i tij politik të jetë vërtet aq i varfër sa duket dhe që qeveria e Burnhamit të përfundojë thjesht si një version i qeverisë së Starmerit, por me theks verior.

Madje, është i mundur edhe një skenar më i keq. Ai ka refuzuar t’i përjashtojë disa ide të këqija ekonomike, si kontrolli i qirave dhe nacionalizimi masiv i shërbimeve publike, masa që do ta dobësonin rritjen dhe do t’i destabilizonin edhe më shumë financat publike tashmë të brishta.

Tani për tani, dhe pavarësisht tri dekadave të Burnhamit në jetën publike, britanikët ende dinë jashtëzakonisht pak për synimet e kryeministrit të tyre të ri.