Duke lëvizur drejt pistës, helika ndalon së rrotulluari sapo autori i këtij artikulli ul fuqinë e motorit për të pritur lejen e ngritjes. Në një avion të lehtë me një motor, kjo zakonisht do të ishte një shenjë shqetësuese e dështimit të motorit. Por ky avion fuqizohet nga një motor elektrik dhe, njësoj si kur ndaloni me një Tesla, motori fiket derisa të nevojitet sërish. Sapo leva e fuqisë shtyhet përpara, helika rikthehet në punë dhe avioni ngjitet shpejt, në një mënyrë çuditërisht të qetë.

Avioni dypersonësh Pipistrel Velis Electro është avioni i parë elektrik i certifikuar për trajnimin e pilotëve. Përveç zhurmës së ulët, ai ka edhe veçori të tjera të pazakonta. Në vend të kontrollit të gjatë të motorit që kërkohet para ngritjes në avionët me motor me djegie të brendshme, Electro është gati për fluturim vetëm me aktivizimin e katër çelësave. Meqenëse ka pak pjesë lëvizëse, ai është gjithashtu më i lirë për t’u mirëmbajtur. Dhe, duke mos prodhuar drejtpërdrejt emetime të dëmshme, mund të konsiderohet miqësor me mjedisin, veçanërisht nëse bateria rimbushet me energji nga burime të rinovueshme. Rimbushja e saj zgjat pak më shumë se një orë.

Duke u kthyer për t’u ulur në aeroportin Blackbushe, në jugperëndim të Londrës, në horizont shfaqet aeroporti më i madh i Farnborough. Në panairin ajror dyvjeçar me të njëjtin emër, i cili u hap më 20 korrik, fluturimi i qëndrueshëm ishte një nga temat kryesore. Aviacioni përbën rreth 2.5% të emetimeve të dioksidit të karbonit të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor, megjithëse ndikimi i tij në ndryshimet klimatike vlerësohet të jetë edhe më i madh, pasi avionët që fluturojnë në lartësi të mëdha prodhojnë edhe emetime të tjera që mbajnë nxehtësinë, si oksidet e azotit. Këto po rezultojnë veçanërisht të vështira për t’u eliminuar. Si pasojë, angazhimi i industrisë së aviacionit për të arritur emetime neto zero deri në vitin 2050 ka shumë gjasa të mos realizohet.

Avionët me bateri, si Electro, do t’i ulin emetimet vetëm në një masë të kufizuar, pasi kanë rreze të shkurtër veprimi. Ky avion, i prodhuar në Slloveni nga Pipistrel, një prodhues avionësh të lehtë në pronësi të grupit amerikan të hapësirës ajrore Textron, zakonisht mund të fluturojë jo më shumë se 50 minuta, duke lënë gjithsesi një rezervë kohe për raste emergjente.

Megjithatë, ai po fiton shumë admirues, veçanërisht mes shkollave të fluturimit, thotë NEBOair, një kompani e aviacionit të qëndrueshëm që ua jep me qira avionët Electro klientëve të saj. Kompania po zhvillon një rrjet stacionesh rimbushjeje për të mundësuar fluturime ndërqytetëse. Në horizont janë edhe bateri më të mira, të nxitura nga zhvillimet në industrinë e automobilave. Bateritë aktuale të Electro mund të zëvendësohen në të ardhmen me versione më të reja, çka do të rrisë gradualisht autonominë e avionit. Megjithatë, nuk ka gjasa që bateritë të bëhen ndonjëherë mjaftueshëm të fuqishme, e aq më pak mjaftueshëm të lehta, për të transportuar një numër të madh pasagjerësh në distanca të gjata.

Për më tepër, bateritë përbëjnë një peshë të pandryshueshme. Ndryshe nga një avion me motor me djegie të brendshme, një avion elektrik nuk bëhet më i lehtë ndërsa karburanti harxhohet. Përveç kësaj, avionët komercialë duhet të kenë karburant të mjaftueshëm për të qëndruar në pritje mbi aeroport nëse pista nuk është e disponueshme ose për t’u devijuar drejt një aeroporti tjetër, i cili mund të jetë shumë larg. Bateritë që do të mund të furnizonin qoftë edhe një avion të vogël pasagjerësh për disa orë, me rezervën e nevojshme për emergjenca, do të ishin aq të rënda sa do të mbetej pak ose aspak kapacitet për pasagjerë.

Pikërisht për këtë arsye industria po e përqendron gjithnjë e më shumë vëmendjen te avionët hibridë, të cilët kombinojnë një motor elektrik me një motor me djegie të brendshme. Shumica e avionëve të pasagjerëve përdorin turbina me gaz, që funksionojnë ose si motorë reaktivë ose si turbopropë, ku turbinat vënë në lëvizje helikat. Hibridët e parë pritet të jenë turbopropë që do të operojnë në linjat rajonale. Ekzistojnë disa mënyra për t’i ndërtuar.

Në Torrance, Kaliforni, kompania Heart Aerospace po zhvillon ES-30, një avion hibrid-elektrik me 30 vende për fluturime në distanca të shkurtra. Ai do të ketë një autonomi prej 200 kilometrash vetëm me energji elektrike, ndërsa në modalitetin hibrid do të mund të arrijë deri në 800 kilometra. Pasi ka përfunduar testet në tokë, kompania është gati të kryejë fluturimin e parë demonstrues. Ky avion do të përdorë vetëm një palë motorësh elektrikë, duke u bërë avioni më i madh me bateri që ka fluturuar ndonjëherë.

Në versionin përfundimtar të prodhimit, në trupin ku ndodhen motorët elektrikë do të integrohet edhe një turbinë me gaz që do të shërbejë si gjenerator elektrik. Ky konfigurim do të funksionojë si një hibrid në seri, që do të thotë se helikat do të vihen gjithmonë në lëvizje nga motorët elektrikë, ndërsa turbina do të prodhojë energji shtesë vetëm kur të jetë e nevojshme. Ky kombinim do të ulë konsumin e karburantit dhe, rrjedhimisht, edhe emetimet. Heart Aerospace vlerëson se ES-30 do të jetë rreth 40% më i lirë për t’u operuar sesa avionët rajonalë aktualë.

Po në Shtetet e Bashkuara, GE Aerospace po zhvillon një konfigurim tjetër, të njohur si hibrid paralel, në bashkëpunim me NASA-n, agjencinë amerikane të hapësirës ajrore. Ky është një turboprop tradicional, të cilit i shtohet një motor elektrik që përdoret për të rritur fuqinë gjatë fazave të caktuara të fluturimit, si ngritja dhe ngjitja. Një avion rajonal Saab, të cilit i është zëvendësuar njëri nga dy motorët me këtë version hibrid për qëllime testimi, fluturoi përtej Atlantikut të Veriut për t’u ekspozuar në panairin e Farnborough.

Ndoshta aspekti më intriguese i aviacionit elektrik janë mjetet fluturuese elektrike me ngritje dhe ulje vertikale (eVTOL), me përmasa sa një makinë. Për to flitet prej vitesh, por tani më në fund kanë filluar të hyjnë në përdorim. Duke qenë se mund të qëndrojnë pezull në ajër, eVTOL-ët pritet të zëvendësojnë helikopterët në disa misione dhe të përdoren si taksi ajrore, duke transportuar pak pasagjerë në fluturime të shkurtra. Një model i prodhuar nga kompania britanike Vertical Aerospace u bë eVTOL-i i parë që fluturoi në Farnborough. Kompania ka nisur tashmë punën për një version hibrid që do të ketë autonomi më të madhe. Ka ende shumë punë zhvillimore përpara, por në një formë ose në një tjetër, aviacioni elektrik tashmë ka nisur të marrë hov drejt qiellit.