Vetëm disa orë pasi një ndërprerje kombëtare e energjisë elektrike goditi Kubën, Donald Trump la të kuptohet për një të ardhme edhe më të errët për udhëheqësit e ishullit në Karaibe.
I gjithë sistemi energjetik i vendit u shemb të hënën pasdite, duke lënë rreth 10 milionë njerëz pa energji. Ekipet emergjente ende po përpiqeshin ta rikthenin furnizimin kur lideri amerikan bëri kërcënimin e tij të fundit.
“Besoj se do ta kem nderin ta marr Kubën,” u shpreh ai para gazetarëve. “Dua të them, nëse e çliroj apo e marr – mendoj se mund të bëj çfarë të dua.” Toni i ashpër i këtyre deklaratave tronditi kubanët si brenda vendit ashtu edhe jashtë tij.
“Në dekadat e para të viteve 1900, ambasadorët amerikanë besonin se SHBA kishte të drejtë të drejtonte jetën politike kubane,” tha Ada Ferrer, një historiane, kujtimet e së cilës për Kubën “Keeper of My Kin” pritet të publikohen së shpejti. Një përfshirje e tillë njihej dikur si “ndikim detyrues”, shtoi ajo.
“Por asnjë politikan nuk ka folur kaq brutalisht për këtë siç bëri Trump; dhe askush nuk ka përdorur një gjuhë kaq të drejtpërdrejtë për gati një shekull,” tha ajo. “Trump i thotë me zë të lartë gjërat për të cilat historianët më parë duhej të gjenin prova.”
Njerëzit në Havana po detyrohen të mbështeten në energjinë diellore për detyrat e përditshme që kërkojnë energji elektrike.
Shumë banorë në ishull po përballeshin me shqetësime të ushqimit të prishur, vapës mbytëse, fëmijëve pa gjumë.
Gretel, një muzikante dhe nënë në periferi të Havanës, në La Lisa, kaloi natën duke u përpjekur të mbronte fëmijët nga mushkonjat. Në fund të vitit të kaluar, pothuajse një e treta e popullsisë u infektua gjatë një shpërthimi të sëmundjes chikungunya, e transmetuar nga mushkonjat, që shkakton dhimbje të forta të kyçeve që mund të zgjasin për muaj.
Të martën në mëngjes, Gretel ende ishte pa energji dhe e zemëruar me komentet e presidentit amerikan. “Është i njëjti ton që përdor me Iranin, me Venezuelën. Është çudi që amerikanët nuk e shohin çfarë është kjo. Është si ajo skena në ‘The Great Dictator’ ku Charlie Chaplin vallëzon duke thënë ‘mund ta bëj këtë, mund ta bëj atë, mund të bëj gjithçka’.”
Pas suksesit të misionit për rrëmbimin e presidentit venezuelian, Nicolás Maduro, një nga aleatët më të mëdhenj të Kubës në rajon, Trump ka rritur gradualisht presionin ndaj ishullit, duke nënshkruar një urdhër ekzekutiv për të vendosur tarifa ndaj çdo vendi që dërgon naftë në Kubë.
Rezultati ka qenë katastrofik për kubanët e zakonshëm. Ka pak makina në rrugë, shumica e linjave ajrore kanë pezulluar fluturimet, kompania kanadeze, Sherritt International, ka mbyllur operacionet e nxjerrjes së nikelit, zyrat shtetërore janë mbyllur dhe shkollat kanë pezulluar pjesërisht mësimin.
Mungesa e karburantit ka përkeqësuar edhe më tej ndërprerjet e vazhdueshme të energjisë. Rrjeti i vjetëruar energjetik i Kubës është shembur pjesërisht në mënyrë të përsëritur që nga tetori 2024 dhe vendi ka përjetuar tashmë tre kolapse kombëtare në katër muajt e fundit, duke ndikuar edhe furnizimin me ujë. Këtë fundjavë, ndërprerjet e energjisë shkaktuan një protestë të rrallë të dhunshme.
Deri në mesditën e së martës, operatori i rrjetit njoftoi se energjia ishte rikthyer në perëndim dhe qendër të ishullit, me rreth 30% të shtëpive në Havana të rilidhura.
“Duhet të bëhet gradualisht për të shmangur pengesat,” tha Lázaro Guerra, drejtor i energjisë elektrike në Ministrinë e Energjisë dhe Minierave. “Sepse sistemet, kur janë shumë të dobëta, janë më të ndjeshme ndaj dështimeve.”
Kjo mund të jetë pikërisht ajo në të cilën po llogarit administrata amerikane.
Kuba së fundmi pranoi se kishte qenë në bisedime me Washingtonin dhe tani duket se po tregon gatishmëri për të bërë disa ndryshime ekonomike për të qetësuar SHBA-në.
Pak para deklaratës së Trump, zëvendëskryeministri kuban, Óscar Pérez-Oliva Fraga, anëtar i familjes Castro, tha se Kuba është e hapur për kubanët në diasporë dhe kompanitë e huaja për të bërë biznes në ishull.
“Kuba është e hapur për të pasur një marrëdhënie tregtare të rrjedhshme me kompanitë amerikane dhe me kubanët që jetojnë në SHBA dhe pasardhësit e tyre,” i tha ai NBC-së. “Nuk po flasim vetëm për biznese të vogla, por edhe për mundësinë për të marrë pjesë në sektorët kyç të zhvillimit tonë.”
Presidentit të Kubës, Miguel Díaz-Canel, raportohet se i është kërkuar të japë dorëheqje nga negociatorët amerikanë.
Kjo shkaktoi një reagim të ashpër nga John S. Kavulich, president i Këshillit Ekonomik dhe Tregtar SHBA-Kubë, i cili sugjeroi se autoritetet kubane kanë vonuar prej kohësh reformat. “Qeveria e Republikës së Kubës po autorizon vetëm tani atë që mund të ishte zbatuar katër vite më parë. Ata refuzuan.”
Të martën, sekretari amerikan i shtetit, Marco Rubio, tha se ndryshimet ekonomike të propozuara nuk janë të mjaftueshme – dhe la të kuptohet për presion të mëtejshëm amerikan për të tronditur sistemin politik 67-vjeçar të Havanës.
“Ajo që njoftuan dje nuk është mjaftueshëm drastike. Nuk do ta zgjidhë problemin. Kemi disa vendime të mëdha për të marrë,” tha Rubio. The New York Times raportoi të hënën se negociatorët amerikanë po kërkojnë dorëheqjen e presidentit kuban, Díaz-Canel.
Komentet nga Uashingtoni sugjerojnë se durimi i Trump po shteron, ndërsa kubanët po pyesin nëse këtë herë shteti do të arrijë ta rikthejë sistemin në funksion.









