Themeluesi i Amazonit, Jeff Bezos, deklaroi në konferencën VivaTech në Paris se zhvendosja e industrisë së rëndë jashtë Tokës është e vetmja mënyrë për të pajtuar rritjen ekonomike me ruajtjen e një planeti të banueshëm – dhe se Hëna është pika e nisjes për këtë vizion.

Bezos doli në skenë të mërkurën për të argumentuar se njerëzimi duhet të zhvendoset drejt Hënës dhe më pas edhe më tej në hapësirë, jo vetëm për hir të eksplorimit, por edhe për të shpëtuar planetin nga pasojat e teknologjisë dhe industrisë.

Duke folur së bashku me drejtorin ekzekutiv të Blue Origin, Dave Limp, në një sesion të moderuar nga ish-astronauti i NASA-s, Mike Massimino, themeluesi i Amazonit dhe kryetari ekzekutiv i Blue Origin tha se zhvendosja e industrisë së rëndë jashtë Tokës është skenari i vetëm ku rritja ekonomike dhe mbrojtja e mjedisit mund të bashkëjetojnë.

“Planeti ynë-kopsht mund të rikthehet në gjendjen që kishte para Revolucionit Industrial”, tha Bezos.

“Kjo është e vetmja mënyrë në të cilën bota është më keq sot sesa ishte 500 vjet më parë. Ne mund t’i kemi të dyja”, shtoi ai, duke theksuar se cilësia e jetës është përmirësuar për gjithë njerëzimin, por planeti ka paguar çmimin e këtij progresi.

Mesazhi i tij ishte i qartë: Hëna duhet të vijë para Marsit dhe anashkalimi i këtij hapi do të ishte gabim.

Sipas Bezosit, afërsia e Hënës – e arritshme për rreth tre ditë e gjysmë – e bën atë të qasshme në çdo kohë, ndryshe nga Marsi që ofron dritare udhëtimi vetëm një herë në dy vjet. Për më tepër, graviteti i saj i ulët e bën një pikënisje ideale për misione më të largëta.

“Kur i anashkalon hapat, nuk bëhesh më i shpejtë. Hëna është një dhuratë sepse është kaq afër Tokës”, tha ai.

Materialet e nxjerra nga sipërfaqja e Hënës kërkojnë 28 herë më pak energji për kilogram sesa materialet që nisen nga Toka, theksoi Bezos. Kjo e bën Hënën jo vetëm një destinacion, por edhe një furnizues potencial për misionet e ardhshme në hapësirën e thellë.

Ai foli edhe për programin Apollo, duke argumentuar se uljet e para në Hënë u përshpejtuan nga rivaliteti gjeopolitik me Bashkimin Sovjetik dhe u realizuan me një kosto që arrinte deri në 4.5 për qind të buxhetit federal amerikan, një model që nuk ishte i qëndrueshëm.

Sipas tij, ajo që Blue Origin po përpiqet të bëjë tani është krejtësisht ndryshe: jo një garë e nxitur nga rivaliteti, por një vendosje e përhershme e nxitur nga nevoja.

“Ideja nuk është se kemi qenë më parë në Hënë. Çështja është të qëndrojmë atje përgjithmonë. Tani është koha e duhur për ta bërë këtë”, tha ai.

Sipas Bezosit, logjika ekonomike e Hënës është po aq bindëse sa ajo mjedisore.

Akulli i ujit që gjendet në Hënë mund të shndërrohet në oksigjen të lëngshëm – një nga lëndët kryesore shtytëse për udhëtimet në hapësirë – dhe të dërgohet në orbitë me një kosto shumë më të ulët sesa nga Toka.

Për më tepër, sipërfaqja e Hënës, e bombarduar nga meteorët për rreth 4.5 miliardë vjet, përmban pothuajse të gjitha mineralet e nevojshme për ndërtimin e infrastrukturës hapësinore.

Vizioni afatgjatë që paraqiti Bezos është ambicioz: habitate të mëdha hapësinore të ngjashme me ato të propozuara nga fizikani Gerard O’Neill në vitet 1970, ku mijëra apo edhe miliona njerëz do të jetojnë dhe punojnë në orbitë, qendra kompjuterike të ndërtuara në hapësirë, energji diellore të prodhuar jashtë atmosferës dhe mikroçipa të prodhuar jashtë Tokës, me rezultatet që transmetohen përsëri në planet.

Marsi dhe destinacionet e tjera do të vijnë më vonë, por vetëm pasi të jetë vendosur baza në Hënë.

“Ne do të ndërtojmë koloni në Mars dhe vende të tjera. Por Hëna është hapi i parë i rëndësishëm”, tha ai.

Bezos përdori paraqitjen e tij edhe për të folur për Prometheus, sipërmarrjen e tij në fushën e inteligjencës artificiale, të themeluar vitin e kaluar.

Ai e përshkroi atë si një mjet që mund të shkurtojë ndjeshëm ciklin e zhvillimit inxhinierik – nga 10 vjet në pesë, më pas në dy dhe potencialisht në vetëm një vit.

Ndryshe nga modelet e mëdha gjuhësore të trajnuara me tekste, Prometheus bazohet në të dhëna specifike inxhinierike dhe synon të përshpejtojë ndjeshëm ritmin e shpikjeve.

Bezos e mbylli fjalimin me optimizëm karakteristik.

Sipas tij, pasuria e qytetërimit ka ardhur gjithmonë nga shpikjet – nga plugjet para 6 mijë vitesh deri te motori me avull – dhe momenti aktual ofron më shumë mundësi se kurrë më parë.

“Çdo i ri sot duhet të jetë jashtëzakonisht i entuziazmuar”, tha ai. “Nuk ka pasur kurrë një kohë më të mirë për të qenë sipërmarrës.”