Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka vendosur afate, ka bërë kërkesa dhe ka lëshuar kërcënime gjatë pesë javëve të luftës së përbashkët SHBA–Izrael kundër Iranit. Por rrallëherë ato kanë qenë kaq të drejtpërdrejta.
Raundi i ri i sulmeve ndaj Iranit do të jetë shkatërrues. Ato do të fillojnë në orën 20:00 sipas kohës së Washingtonit të martën (00:00 GMT të mërkurën). Brenda katër orësh, çdo urë dhe central elektrik në vend do të “shkatërrohet plotësisht”.
“Shumë pak gjëra janë jashtë kufijve”, tha Trump të hënën.
Për të shmangur këtë fat, sipas presidentit, Irani duhet të bëjë një marrëveshje “që është e pranueshme për mua”. Një komponent i marrëveshjes duhet të përfshijë “qarkullimin e lirë të naftës” përmes Ngushticës së Hormuzit.
Ndërsa orët e fundit po kalojnë, ka pak shenja se Irani është i gatshëm të pranojë ultimatumin e Trump. Ata kanë refuzuar një armëpushim të përkohshëm dhe kanë paraqitur listën e tyre të kërkesave, të cilat një zyrtar amerikan i përshkroi si “maksimaliste”.
Kjo e vendos presidentin amerikan në një pozitë delikate. Nëse nuk ka marrëveshje, Trump mund të zgjasë afatin – për herë të katërt në tre javët e fundit.
Por tërheqja pas kërcënimeve kaq të detajuara, të shoqëruara me paralajmërime të rënda, mund të dëmtojë besueshmërinë e tij ndërsa lufta vazhdon.
Është e mundur që Irani, dhe pjesa tjetër e botës, të arrijnë në përfundimin se, pavarësisht fuqisë ushtarake dhe aftësive taktike të Amerikës – të treguara qartë në operacionin kompleks të kësaj fundjave për shpëtimin e dy pilotëve të rrëzuar thellë në territorin iranian – ajo nuk po negocion nga një pozicion i qartë force.
“Ne fituam”, këmbënguli Trump gjatë një konference për shtyp të hënën pasdite. “Ata janë të mposhtur ushtarakisht. E vetmja gjë që kanë është psikologjia: ‘Do të hedhim disa mina në ujë’”.
Kjo “psikologji” – aftësia për të penguar cisternat e naftës të kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit me dronë, raketa dhe mina – mund të jetë një aset më i fuqishëm iranian sesa SHBA ka qenë e gatshme të pranojë.
Gjatë konferencës, Trump u shpreh i mahnitur nga saktësia ushtarake amerikane e demonstruar në bombardimet e vitit të kaluar “Midnight Hammer” ndaj objekteve bërthamore iraniane, kapjen e presidentit venezuelian Nicolás Maduro në janar dhe misionin e shpëtimit të fundjavës.
Ai dhe ekipi i tij i sigurisë kombëtare e vlerësuan këtë operacion të fundit – i cili përfshinte koordinimin e qindra avionëve dhe trupave elitare, si dhe përdorimin e mashtrimit dhe teknologjisë së avancuar. Megjithatë, përpjekja, edhe pse e jashtëzakonshme, kishte për qëllim shmangien e asaj që Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, e quajti një “tragjedi të mundshme”.
Edhe pse kjo tragjedi u shmang, operacioni i suksesshëm nënvizoi rrezikun me të cilin forcat amerikane ende përballen në Iran. Presidenti mund të jetë duke kuptuar se fuqia ushtarake amerikane ka kufijtë e saj.
“Ne mund t’i bombardojmë pa mëshirë”, tha ai. “Mund t’i tronditim rëndë. Por për të mbyllur ngushticën, mjafton një terrorist”.
Opsioni tjetër është që Trump të zbatojë kërcënimet e tij. Në disa raste të hënën, ai tha se kjo është një rrugë që nuk dëshiron ta ndjekë.
Ndërsa Trump tha se populli iranian është i gatshëm të përballojë fushatën ushtarake amerikane – madje, sipas tij, mirëpret bombardimet mbi qytetet e tyre – ai gjithashtu pranoi se çdo gjë që SHBA shkatërron tani do të duhet të rindërtohet në të ardhmen, dhe SHBA mund të kontribuojë në atë proces.
“A dua të shkatërroj infrastrukturën e tyre? Jo”, tha ai. “Nëse largohemi sot, do t’u duhen 20 vite për të rindërtuar vendin”.
Ai shtoi se nëse realizon kërcënimet për bombardime, rindërtimi mund të zgjasë një shekull.
Nuk është pikërisht “epoka e gurit” në të cilën ai ka paralajmëruar se do të reduktohej Irani, por një krizë humanitare – përfshirë ndikimin rajonal të kundërpërgjigjes “shkatërruese” që Irani ka premtuar – mund të jetë katastrofike.
Megjithatë, edhe në këto orë të fundit, Trump vazhdon të shpresojë për një përparim.
“Kemi një palë aktive dhe të gatshme në anën tjetër”, tha ai. “Ata do të donin të bënin një marrëveshje. Nuk mund të them më shumë se kaq.”
Me kaq shumë në lojë, mungesa e transparencës nga ana e presidentit është e dukshme. Ai ka një plan – “çdo gjë është menduar nga të gjithë ne”, tha të hënën – por nuk e zbulon atë.
Kjo mund të tregojë se negociatat janë më të avancuara nga sa është pranuar publikisht. Ose mund të jetë një kombinim i bllofit dhe shpresës.
“Kanë kohë deri nesër,” tha Trump. “Do të shohim çfarë ndodh. Besoj se po negociojnë me mirëbesim. Do ta zbulojmë.”









