Të dy anëtarët e ekuipazhit u hodhën me parashutë nga avioni i tyre luftarak vetëm disa sekonda pasi ai u godit nga zjarri iranian.
F-15E Strike Eagle, avioni i parë luftarak i humbur nga sulmi i armikut në këtë luftë, u përplas me forcë në tokë.
Oficerët e Forcave Ajrore ndodheshin thellë në territor armiqësor të premten në mëngjes, të vetmuar dhe të armatosur vetëm me pistoleta. Piloti i avionit ishte në “komunikim të vazhdueshëm” me njësinë e tij dhe u shpëtua rreth gjashtë orë më vonë nga një forcë që përfshinte avionë sulmues dhe helikopterë që u përballën me zjarr të dendur, thanë zyrtarët ushtarakë, shkruan New York Times.
Por oficeri i sistemeve të armëve të avionit mungonte.
Në kaosin e hedhjes — një manovër e dhunshme shpëtuese — ai ishte ndarë nga piloti, duke nxitur një kërkim të gjerë që u bë fokusi kryesor për trupat ushtarake amerikane dhe oficerët e CIA-s për dy ditë.
Ky përshkrim i luftës për mbijetesë dhe shpëtim të oficerit të armëve bazohet në intervista me rreth një duzinë zyrtarësh aktualë dhe ish-zyrtarë ushtarakë dhe të administratës, të cilët folën në kushte anonimiteti për të diskutuar operacionin e ndjeshëm.
“Avionët e vëzhgimit dhe dronët kontrolluan zonën pranë vendit ku ishte rrëzuar avioni, por nuk arritën të gjenin oficerin e armëve apo ndonjë shenjë që ai ishte gjallë”, tha për NYT një zyrtar ushtarak i informuar për operacionin e shpëtimit.
Ushtria e përshkroi statusin e tij si “i panjohur”, shtoi zyrtari.
Në tokë në Iran, misioni i oficerit të rrëzuar u përmblodh në dy fjalë: shmangie dhe mbijetesë.
I rrethuar nga armiq të mundshëm, ai u ngjit në një kodër rreth 7,000 hapa mbi nivelin e detit dhe u fut në një çarje mali ku shpresonte të ishte i sigurt derisa forcat amerikane ta gjenin, thanë zyrtarët ushtarakë amerikanë.
Si nisi operacioni?
Komanda Qendrore e SHBA-së po përgatiste një deklaratë se avioni ishte rrëzuar dhe piloti ishte shpëtuar.
Por pikërisht kur ishin gati ta publikonin deklaratën — rreth 14 orë pasi avioni ishte goditur — zyrtarët amerikanë kapën sinjalin e vendndodhjes së oficerit të armëve përmes një sinjalizuesi që ai mbante.
Pilotët dhe oficerët e armëve të Forcave Ajrore janë të pajisur me sinjalizues dhe pajisje komunikimi të sigurta për t’u koordinuar me ekipet e shpëtimit.
Por ata trajnohen të mos sinjalizojnë vazhdimisht vendndodhjen e tyre dhe të kufizojnë përdorimin e sinjalizuesit, pasi ai mund të zbulohet nga armiku, thanë zyrtarët ushtarakë.
Zyrtarët e Komandës Qendrore e anuluan menjëherë deklaratën që po përgatisnin.
Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth telefonoi Presidentin Trump dhe i tha se për sa kohë kishte mundësi për ta gjetur oficerin, duhej të mbahej sekret informacioni për shpëtimin e pilotit.
Irani kishte nisur disa ekipe kërkimi, një prej të cilave në këmbë rreth malit ku fshihej oficeri i armëve.
Për iranianët, koloneli i rrëzuar i Forcave Ajrore ishte një aset i vlefshëm që mund të përdorej si levë në negociata të ndjeshme me Shtetet e Bashkuara.

Për ushtrinë amerikane, e cila udhëhiqet nga parimi “askush nuk lihet pas”, gjetja e oficerit të rrëzuar ishte një detyrim moral.
I goditur nga forca e hedhjes, oficeri i armëve priti.
Ai e dinte se si forcat amerikane ashtu edhe ato iraniane po garonin për ta gjetur.
Plani i mashtrimit
Detyra e parë për ushtrinë ishte të sigurohej që personi që po dërgonte sinjale ishte vërtet oficeri dhe jo dikush në Iran që kishte gjetur pajisjet e tij.
Në selinë e saj në Langley, Virginia, CIA po zhvillonte një plan mashtrimi për t’i fituar kohë ushtrisë amerikane dhe aviatorit.
Ata përhapën informacion në Iran se aviatori ishte gjetur dhe po transportohej jashtë vendit me një kolonë tokësore. Shpresa ishte që iranianët të zhvendosnin kërkimet nga vendi ku mendohej se ishte aviatori dhe të përqendroheshin në rrugët e daljes nga rajoni.
Operacioni i CIA-s duket se shkaktoi konfuzion te forcat iraniane që po kërkonin aviatorin, sipas një zyrtari të lartë të administratës.
Megjithatë, iranianët e intensifikuan kërkimin, duke u bërë thirrje qytetarëve përmes transmetuesit kryesor shtetëror që të kapnin “pilotin ose pilotët e armikut” dhe t’i dorëzonin të gjallë te forcat e sigurisë në këmbim të një shpërblimi.
Të shtunën në mëngjes, Trump po përshkallëzonte kërcënimet ndaj Iranit, duke u zotuar se do të shkatërronte infrastrukturën elektrike të vendit nëse udhëheqësit e tij nuk hapnin Ngushticën e Hormuzit për gjithë trafikun.
“Koha po mbaron — 48 orë para se ferri të bjerë mbi ta”, shkroi Trump në rrjetet sociale.
Në atë moment, zyrtarët ushtarakë amerikanë ishin në fazat përfundimtare të përgatitjes së një misioni të madh dhe kompleks shpëtimi që përfshinte rreth 100 forca të operacioneve speciale, të udhëhequra nga elementë të SEAL Team 6, me komandot e Delta Force dhe Army Rangers në gatishmëri nëse do të ishte e nevojshme. Një forcë shumë më e madhe konvencionale, e përbërë nga helikopterë, avionë vëzhgimi, avionë luftarakë dhe cisterna ajrore, ishte gati për të ofruar mbështetje.
Një zyrtar ushtarak amerikan tha se u deshën orë për të përcaktuar vendndodhjen e oficerit dhe për të konfirmuar identitetin e tij.
Zyrtarët u ndihmuan nga CIA, e cila përdori një teknologji të veçantë për të lokalizuar aviatorin që fshihej në mal dhe për të konfirmuar se ishte ai.
Zyrtarët amerikanë dhe izraelitë mblodhën informacione për të përcaktuar nëse ai ishte vetëm, i rrethuar nga forcat iraniane apo i kapur.
Pasi u konfirmua se aviatori ishte vetëm, zyrtarët e lartë ushtarakë pritën deri në errësirë për të nisur misionin e shpëtimit. Helikopterët e operacioneve speciale, të mbushur me komando, u drejtuan me shpejtësi drejt zonës së largët malore ku ai po priste.
Një zyrtar i lartë amerikan e përshkroi misionin si një nga më sfiduesit dhe më kompleksët në historinë e operacioneve speciale të SHBA-së. Komandot duhej të përballeshin me terrenin malor, forcat iraniane që mund të sulmonin në çdo moment dhe gjendjen shëndetësore të paqartë të aviatorit të plagosur.
Ndërsa komandot zbarkuan në objektiv, avionët luftarakë amerikanë dhe izraelitë hodhën bomba, shpërthimet portokalli të të cilave ndriçuan siluetat e maleve përreth.
Nga vendi i tij i fshehjes, oficeri i armëve udhëzoi shpëtuesit për zonat që duhej të goditeshin, aty ku ai shihte forcat iraniane që po afroheshin, tha një zyrtar i lartë ushtarak.
Komandot hapën zjarr intensiv për të penguar çdo avancim të mundshëm.
Megjithatë, nuk pati përplasje të drejtpërdrejtë me forcat armike.
Zyrtarët amerikanë e përshkruan zonën si “kundërshtare të fortë ndaj regjimit iranian” dhe thanë se mbeti e paqartë sa afër arritën ndonjëherë forcat iraniane.
Ai u dërgua me nxitim në një helikopter që e transportoi në një pistë ajrore të largët dhe të thjeshtë brenda Iranit, e përgatitur më parë nga forcat speciale për operacione të tilla.
“E kapëm”
Plani ishte që menjëherë të ngarkoheshin ai dhe forcat e shpëtimit në dy avionë C-130 për t’i nxjerrë nga rreziku drejt një baze ajrore në Kuvajt.
Por, në një kthesë të fundit, rrota e përparme e të paktën njërit, dhe ndoshta të dy avionëve, u bllokua në rërën e pistës.
Kaluan orë të tëra.
Përpjekjet për t’i liruar dështuan, kështu që komandot kërkuan tre avionë zëvendësues.
Zyrtarët në Pentagon dhe në Komandën Qendrore prisnin me ankth.
Suksesi i misionit, që dukej pothuajse i sigurt, u bë përsëri i pasigurt.
Më në fund, komandot dhe oficeri i plagosur u transferuan në tre avionë të rinj.
Pas largimit të ekipit, avionët amerikanë bombarduan dy avionët e dëmtuar dhe katër helikopterë MH-6 për të mos i lënë të binin në duart e Iranit.
Ndërsa dielli po lindte, tre avionët u ngritën njëri pas tjetrit nga pista e largët. Avioni me aviatorin e shpëtuar u nis i pari.
Kur lajmi arriti në Shtëpinë e Bardhë se avionët kishin dalë nga hapësira ajrore iraniane, Trump shpalli suksesin e misionit.
“E KAPËM!” shkroi ai pak minuta pas mesnate. “Ky luftëtar i guximshëm ishte pas vijave të armikut në malet e rrezikshme të Iranit…”
Oficeri i shpëtuar kishte “pësuar lëndime”, por do të ishte “plotësisht mirë”, shtoi ai.
Të gjithë komandot ishin të sigurt dhe të pranishëm. Nuk pati viktima amerikane.
Momenti i festimit kaloi shpejt për Trump, i cili të dielën e Pashkëve iu kthye realitetit të një lufte jo popullore, për të cilën nuk dukej të kishte një strategji të qartë daljeje. Aviatori ishte i sigurt, por Ngushtica e Hormuzit mbetej nën kontrollin iranian, duke rrezikuar deri në 20 për qind të furnizimit global me naftë dhe ekonominë botërore.









