Elon Musk e humbi përpjekjen e tij për ta penguar OpenAI-n. Pak njerëz do të ndiejnë keqardhje për të.

Përveç nëse jeni një drejtues korporate ose kapitalist sipërmarrës, megjithatë, mund të dëshironi të ndaleni një moment dhe të ndieni keqardhje për veten tuaj. “Juggernauti” i inteligjencës artificiale që po avancon mbi botën ndoshta nuk është miku juaj.

Nëse jeni nëpunës, programues, administrator, shkrimtar apo një punonjës fillestar i çfarëdo lloji në ekonominë e dijes, tashmë jeni paralajmëruar se inteligjenca artificiale mund t’ju zëvendësojë. Edhe nëse këto frikëra rezultojnë të ekzagjeruara në afat të shkurtër, teknologjia e re mund të ulë të ardhurat.

Rrëzimi i shpejtë i çështjes ligjore të Musk të hënën nuk do ta ngadalësojë këtë valë të fuqishme. Nëse ka ndonjë efekt, ajo mund ta përshpejtojë edhe më shumë. Me emocionet në rritje në të gjithë vendin, kjo mund të jetë një verë e gjatë dhe e nxehtë e AI-së.

Kritikët e inteligjencës artificiale e hodhën poshtë gjyqin treditor në gjykatën federale në Oakland të Kalifornisë si një luftë pushteti mes oligarkëve, me pak rëndësi për masat. Por ai ishte gjithashtu një vështrim i rrallë në thellësinë e Silicon Valley-t, teksa ajo përpiqet të transformojë — dhe ndoshta të marrë nën kontroll — botën.

Siç na kujton shpesh industria e AI-së, rreziku nuk mund të jetë më i madh. “Skenari më i keq”, vuri në dukje Musk gjatë dëshmisë së tij, është që AI “të na vrasë të gjithëve”.

Musk pa dyshim po përpiqej të përfitonte personalisht në betejën e tij kundër OpenAI-t, kompanisë kryesore të inteligjencës artificiale, dhe drejtorit të saj ekzekutiv Sam Altman. Musk, 54 vjeç, argumentoi se OpenAI po përpiqej të fitonte sa më shumë para që nga fillimi, duke shkelur misionin e vetëshpallur si organizatë bamirëse që vendos njerëzimin të parin.

A ishte AI në thelb një mashtrim? Kjo ishte një pyetje që padyshim vlente të shtrohej. Do të kishte qenë mirë të kishte një vendim gjykate që jepte një përgjigje përfundimtare.

“Çështja themelore mbetet ende,” tha Oren Etzioni, studiues veteran i AI-së dhe ish-drejtor ekzekutiv themelues i Allen Institute for AI, një organizatë jofitimprurëse. “A mund të shndërrohet një organizatë jofitimprurëse në kompani fitimprurëse pa asnjë kufizim?”

Nëntë anëtarët e jurisë nuk shqyrtuan thelbin e argumentit të Musk, por vendosën se afati ligjor i padisë kishte kaluar dhe çështja nuk mund të vazhdonte.

“Gjyqi i shekullit për AI përfundon me një psherëtimë,” shkroi Gary Marcus, shkencëtar njohës dhe kritik i njohur i kompanive të AI-së. “Dhe kështu ka disa gjëra që nuk do t’i mësojmë kurrë.”

Sfida e Musk ndaj OpenAI-t përfundoi, të paktën për momentin, ndryshe nga rastet e fundit gjyqësore kundër rrjeteve sociale. Humbjet në Los Angeles dhe New Mexico muajt e fundit, si dhe perspektiva e më shumë gjyqeve këtë vit, po e vënë atë pjesë të industrisë teknologjike në mbrojtje.

Çdo përballje serioze me inteligjencën artificiale do të duhet të vijë në një formë tjetër dhe në një kohë tjetër.

Musk u përpoq maksimalisht. Nëse një nga synimet e tij ishte ta poshtëronte Altman-in, dikur mik e tash armik, ai arriti disi ta bëjë këtë në sytë e opinionit publik. Këto zbulime prekin thelbin e shqetësimeve më të mëdha të njerëzve për AI-në: A mund t’i besohet? Dhe a mund t’u besohet njerëzve që e drejtojnë atë?

Askush në OpenAI nuk doli veçanërisht mirë nga gjyqi. Musk e kishte akuzuar Altman-in për “tradhti” dhe “mashtrim” dhe kishte thënë se drejtuesit e OpenAI “janë pasuruar padrejtësisht” “me miliarda dollarë”.

“Detyra jonë kryesore fiduciare është ndaj njerëzimit,” thuhet në kartën themeluese të OpenAI. Por nëse kompania po vepron në interes të njerëzve, pse të gjithë ata që punojnë aty po bëhen kaq të pasur? Greg Brockman, president i OpenAI, konfirmoi se aksionet e tij tani vlejnë afro 30 miliardë dollarë. Ilya Sutskever, bashkëthemelues i OpenAI që më pas u largua, tha se zotëronte aksione me vlerë 7 miliardë dollarë.

(Sa i përket Altman-it, ai ka këmbëngulur vazhdimisht se nuk ka aksione direkte në OpenAI. “Po e bëj këtë sepse e dua,” i tha ai një nënkomiteti të Senatit në vitin 2023. Megjithatë, gjatë gjyqit doli se ai ka aksione me vlerë 2 miliardë dollarë në kompani që bëjnë biznes direkt me OpenAI. Ai tha se ishte tërhequr nga negociimi i këtyre marrëveshjeve.)

Pastaj është çështja e sigurisë — veçanërisht e rëndësishme për një teknologji kaq potencialisht të rrezikshme.

“Natyrisht që do të respektonim dhe mbështesnim fuqishëm çdo rregullim,” i shkroi Altman Musk-ut në vitin 2015 në një email që u përdor si provë në gjyq. Por OpenAI, si pothuajse çdo kompani teknologjike, nuk rezultoi të ishte fanse e rregullimit.

Ross Gerber, drejtor ekzekutiv i Gerber Kawasaki, një kompani menaxhimi investimesh në Kaliforni që ka investuar në SpaceX të Musk, tha se padia nuk e dëmtoi reputacionin e Altman-it dhe as nuk e ndihmoi Musk-un ta përmirësonte perceptimin publik për veten.

“Lajmi i mirë është se njerëzit i urrejnë të dy,” tha Gerber.

“Publiku tashmë ka frikë nga AI-ja,” shtoi investitori. “Nuk mendoj se ky gjyq e zbuti atë frikë në asnjë mënyrë.”

Në botën reale, ajo frikë po rritet pothuajse çdo ditë.

Shumë njerëz duket se po bashkohen kundër idesë së ndërtimit të qendrave të fuqishme të të dhënave të AI-së në komunitetet e tyre. Folësit që festojnë AI-në dhe presin që publiku të bëjë të njëjtën gjë po përballen me reagime të ashpra. Madje po fillon edhe dhuna: muajin e kaluar, një burrë udhëtoi në San Francisco për të hedhur një koktej Molotov në shtëpinë e Altman-it. Askush nuk u lëndua dhe burri u arrestua.

(The New York Times paditi OpenAI dhe Microsoft në vitin 2023, duke pretenduar shkelje të të drejtave të autorit lidhur me përmbajtjen e lajmeve të përdorura për sistemet e AI-së. Të dyja kompanitë i kanë mohuar akuzat.)

AI-ja praktikisht ka dritën jeshile nga Kongresi, administrata Trump, gjykatat dhe Wall Street-i. Ka pak kundërshtim të shpërndarë mes rregullatorëve shtetërorë dhe disa ligjvënësve të izoluar, por deri tani kjo nuk ka prodhuar shumë efekt. Kjo do të thotë se zemërimi në rritje i nëpunësve, administratorëve, shkrimtarëve dhe qytetarëve të tjerë duket se nuk ka ku të drejtohet.

Wall Street pret që gjithçka të ecë pa pengesa nga tani e tutje. “OpenAI mund ta zhvendosë fokusin strategjik drejt përfitimit nga revolucioni i AI-së që po ndodh në qendër të vëmendjes, duke pasur parasysh pozicionin e saj të fortë në treg,” shkroi analisti Dan Ives pas vendimit.

Oferta publike e OpenAI, që mund të arrijë vlerën rreth 1 trilion dollarë, pritet të ndodhë që këtë vit.

Musk nuk fitoi të hënën, por ai ende ka avokatët e tij dhe kërkimin e tij obsesiv për ta fundosur “balenën OpenAI”. Ai shkroi në X: “Do të paraqes apel në Gjykatën e Nëntë të Apelit, sepse krijimi i një precedenti për grabitjen e organizatave bamirëse është jashtëzakonisht shkatërrues për bamirësinë në Amerikë.”