Demonstrimi i forcës që Rusia lëshoi mbi Ukrainën herët të martën, me qindra dronë dhe raketa, nuk mund të fshehë shenjat gjithnjë e më të dukshme të dobësisë së Moskës në luftën katërvjeçare.

Përparimi i Rusisë në vijën e frontit në Ukrainë është ngadalësuar pothuajse deri në ndalim. Ajo ka shtuar mobilizimin e detyruar në Ukrainën lindore të pushtuar, pasi përpjekjet për rekrutime brenda Rusisë nuk kanë dhënë rezultatet e dëshiruara. Pakënaqësia e brendshme po rritet. Evropa po ofron mbështetje të re për Ukrainën. Ndërkohë, bisedimet për paqe të ndërmjetësuara nga Shtetet e Bashkuara pothuajse kanë përfunduar.

Sipas analistëve, të gjitha këto tregojnë se Rusia po humb vrullin.

“Pozicioni i Ukrainës është shumë, shumë më i fortë tani sesa ishte vetëm një vit më parë,” tha në një intervistë të martën Franz-Stefan Gady, analist ushtarak me bazë në Vjenë.

Disa analistë besojnë se sulmet e shtuara ruse së fundmi janë një përpjekje për të rifituar avantazh në bisedimet e mundshme të paqes dhe për të rikthyer vëmendjen e administratës Trump, e cila është fokusuar më shumë te lufta me Iranin sesa te ajo në Ukrainë.

Megjithatë, sipas Jack Watling, studiues i lartë në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara në Londër, përfitimet e Ukrainës në fushëbetejë kanë ndryshuar rrjedhën e luftës. Edhe pse sulmet ajrore ruse mund të vazhdojnë “për një periudhë të gjatë”, ai tha se performanca luftarake e Rusisë po dobësohet. Kjo ka krijuar “një optimizëm në rritje se Ukraina mund ta detyrojë Rusinë drejt një armëpushimi”.

Kjo përbën një ndryshim të madh krahasuar me verën e kaluar, kur presidenti rus Vladimir Putin ishte aq i sigurt për fitoren sa udhëtoi në Alaskë për t’u takuar me Donald Trumpin dhe për të diskutuar përfundimin e luftës. Sot, është presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ai që po kërkon një fund të shpejtë të armiqësive.

Në Moskë, zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov deklaroi të martën se lufta mund të përfundonte menjëherë nëse Ukraina do të tërhiqej nga rajoni i Donbasit, ku Rusia pretendon territore.

“Ne mbetemi të hapur për negociata paqeje,” tha Peskov, duke pranuar megjithatë se bisedimet ndodhen në ngërç.

Gady tha se Rusia nuk ka gjasa të marrë kontrollin e plotë të Donbasit deri në fund të vitit 2026, siç kishte planifikuar para se të rikthehej në negociatat për armëpushim. Megjithatë, ai paralajmëroi se sulmet masive ajrore si ato të së martës tregojnë se fuqia ajrore ruse mbetet e rëndësishme dhe se Ukraina “me siguri do të përballet me më shumë sulme të tilla”.

Ndërkohë, Ukraina po e mban vijën e frontit në tokë.

Analistët e DeepState UA, një platformë ukrainase e inteligjencës me burime të hapura, raportuan këtë javë se ushtria ruse duket se ka humbur më shumë territor në muajin maj sesa ka fituar. Ishte muaji i parë me humbje të tilla që nga kundërofensiva ukrainase e vitit 2023. Kjo ndodhi pavarësisht një rritjeje prej 37.5 për qind të numrit të sulmeve ruse. Sipas analistëve, forcat ruse në disa raste janë dobësuar aq shumë sa sulmet kryhen nga vetëm një ose dy ushtarë.

“Lufta po hyn në një fazë të re dhe është e rëndësishme që shteti ukrainas të mos humbasë iniciativën,” përfunduan analistët e DeepState.

Pozicioni i Ukrainës në fushëbetejë po mbështetet gjithashtu nga ndihma e re ushtarake evropiane, përfshirë një paketë armësh me vlerë rreth 149 milionë dollarë nga Finlanda dhe 16 avionë luftarakë Gripen nga Suedia, të shpallura javën e kaluar.

Vlerësimet e fundit të zyrtarëve perëndimorë sugjerojnë se Rusia po pëson humbje të mëdha njerëzore. Javën e kaluar, shefja e shërbimit britanik të inteligjencës MI5, Anne Keast-Butler, deklaroi se pothuajse 500 mijë ushtarë rusë janë vrarë që nga fillimi i luftës në shkurt 2022.

“Ndërsa ne vazhdojmë të mbështesim Ukrainën, Putini po shkon prapa në fushëbetejë,” tha ajo në një fjalim në Londër.

Në maj, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se Rusia po humb nga 15 mijë deri në 20 mijë ushtarë çdo muaj.

“Jo të plagosur – të vdekur,” tha Rubio në Fox News. “Është një luftë e tmerrshme.”

Për këtë arsye, Moska po përpiqet të sigurojë më shumë ushtarë nga Ukraina lindore.

Studentëve në rajonet e pushtuara të Luhanskut dhe Donetskut u janë hequr shtyrjet e mobilizimit, ndërsa autoritetet ruse të okupimit kanë përdorur regjistrime të detyrueshme, bastisje dhe kërcënime me ndëshkime ligjore për të detyruar ukrainasit të shërbejnë në ushtrinë ruse.

Sipas Maksym Beznosiuk nga Fondacioni Jamestown, strategjia e Kremlinit në territoret e pushtuara synon të mbushë boshllëqet e krijuara nga humbjet katastrofike ushtarake dhe të ndryshojë ekuilibrin demografik duke larguar një pjesë të banorëve ukrainas.

Të martën në mëngjes, Zelensky e quajti sulmin e fundit “një sulm në shkallë të gjerë dhe një deklaratë krejtësisht të qartë nga Rusia: nëse Ukraina nuk mbrohet nga raketat balistike dhe sulmet e tjera, këto sulme do të vazhdojnë”.

Ish-diplomati rus Nikolai Sokov paralajmëroi se lufta mund të zgjerohet drejt Evropës nëse aleatët vazhdojnë ta furnizojnë Ukrainën me armë. Ai tha se aftësia e Rusisë për ta zgjatur luftën nuk duhet nënvlerësuar.

“Ajo që nuk shoh në politikën evropiane është kuptimi se, në vend që të pranojë humbjen, Moska mund të zgjedhë përshkallëzimin. Kjo është ajo që më shqetëson,” tha Sokov.

Në intervistën e tij për Fox News, Rubio pranoi se përpjekjet amerikane për të negociuar një marrëveshje paqeje në Ukrainë “kanë humbur vrull gjatë muajve të fundit për arsye të ndryshme”.

“Shpresojmë që së shpejti të arrijmë në një pikë ku të dyja palët do të angazhohen sërish,” tha ai. “Ne jemi të gatshëm të luajmë rolin e ndërmjetësit dhe ta çojmë këtë proces drejt përfundimit.”

Rubio shtoi se Rusia mund të jetë ndier kohët e fundit “pak më optimiste”, pasi fitimet nga rritja e çmimeve të naftës, e lidhur me mbylljen e Ngushticës së Hormuzit, i kanë dhënë Kremlinit një mbështetje ekonomike për të vazhduar luftën.

Megjithatë, ai theksoi se “ukrainasit po ndihen gjithnjë e më të sigurt për pozicionin e tyre në fushëbetejë”.