Ka ndoshta shumë prej atyre që nuk i kanë parë, dhe të tjerë që i kanë harruar, aksionet e dikurshme të Vetëvendosjes kundër importit të mallrave serbe në Kosovë.
Në rrugë, media e aksione të tjera, ajo projektonte një Kosovë pa mallra serbe – sepse, thoshte asokohe Vetëvendosje, me lejimin e tyre brenda rafteve e tryezave tona, Kosova po financon shtetin që vrau, dhunoi e zhduku mijëra njerëz, si dhe shkatërroi ekonominë e pronën e popullit.
Kjo frymë bojkoti e ndalimi, deklaronte Vetëvendosje, duhet të vazhdojë deri kur Serbia heq dorë nga Kosova, pranon krimet e kryera dhe jep llogari për to, si dhe paguan dëmshpërblim për dëmet e shkaktuara.
Në vitet 2006 e 2007, kur Vetëvendosje nuk ishte parti politike, fushata kundër mallrave serbe orientohej me deklarata, video-¬mesazhe dhe fletushka që shpërndaheshin nëpër Kosovë.
Por, me kapërcimin e Vetëvendosjes në gara zgjedhore, morën formë më radikale edhe aksionet kundër mallrave serbe.
Në vitin 2011, aktivistë të saj dolën në magjistralen Podujevë–Prishtinë, e ndalën një kamion që po sillte mallra nga Serbia dhe e rrokullisën.
Më vonë, në vitin 2012, krerët e Vetëvendosjes dhe shumë aktivistë të saj do të dilnin në Merdare dhe në pikat tjera kufitare me Serbinë, duke bllokuar për disa orë rrugët për të pamundësuar kalimin e kamionëve që vinin nga Serbia.
Në vitin 2014, ajo e ushqeu edhe më shumë imazhin e një force politike që është konsistente kundër importeve serbe – kësaj here me aksione në Prishtinë. Kamionët i rrëzuan edhe në vitin 2016, me të njëjtat motive si dikur.
Por kjo histori e aksioneve, kjo narrativë politike që e projektonte Vetëvendosjen si një subjekt me qëndrime të palëkundura – do të përfundonte në vitin 2021.
Dhe nuk po përfundoi sepse Serbia hoqi dorë nga Kosova, pranoi krimet e kryera e dha llogari për to, apo se pagoi dëmshpërblim për dëmet e shkaktuara. Përfundoi sepse Vetëvendosje në pushtet shkeli mbi fjalën e vet, historinë e vet – duke ua hapur rrugën kamionëve me mallra serbe pa asnjë kusht.
Nën qeverisjen e Kurtit, nga viti 2021 e deri në tetor 2025, sipas të dhënave zyrtare nga Dogana e Kosovës, importet nga Serbia kapin shifrën prej rreth 1.2 miliardë eurosh.
Në vitin 2021, vlera e importeve nga Serbia ishte rreth 300 milionë euro. Por ato u rritën në vitin 2022, duke kapur shifrën 371 milionë euro. Në vitin 2023, importet nga Serbia ishin 198 milionë euro, e në vitin 2024, 129 milionë euro.
Këtë vit, importi do të jetë më i lartë se në 2024, pasi nga janari deri në tetor shifra ishte 192 milionë euro.
Kur Vetëvendosje ishte në rrugë, kamionët e Serbisë ishin “rrezik e turp kombëtar”. Kur erdhi në pushtet, ata u shndërruan në mallra të zakonshme që kalojnë kufirin pa asnjë pengesë. Ky ndryshim nuk është thjesht politik.
Është përkufizim i pastër i hipokrizisë. Dhe kur idealet e dikurshme përplasen kaq haptas me realitetin e sotëm, mbetet vetëm një përfundim: parimet nuk ishin për shtetin, por për pushtetin.
