Akuzat penale të Departamentit amerikan të Drejtësisë kundër ish-presidentit kuban Raul Castro përbëjnë një ndjekje penale që ishte në përgatitje prej më shumë se 30 vitesh, me prokurorët federalë në Miami, të cilët kishin hartuar për herë të parë një aktakuzë ndaj tij që në vitet 1990.
Pas tri dekadash, akuzat penale u bënë publike të mërkurën në një ngjarje në Miami, e fokusuar në rolin e 94-vjeçarit Castro — vite para presidencës së tij — si ministër i mbrojtjes dhe në rolin e tij të pretenduar në urdhërimin e rrëzimit të dy avionëve civilë të grupit kubano-amerikan “Brothers to the Rescue” në vitin 1996, sipas burimeve të informuara për rastin.
Katër persona, tre prej tyre amerikanë, u vranë në sulmin e kryer nga dy avionë luftarakë kubanë MiG në hapësirë ajrore ndërkombëtare. Prokurori i Përgjithshëm në detyrë, Todd Blanche, njoftoi aktakuzën gjatë një ceremonie për nder të viktimave të rrëzimit të avionëve, në një ditë që emigrantët kubanë e festojnë si Ditën e Pavarësisë së Kubës.
Castro akuzohet për komplot për të vrarë shtetas amerikanë, shkatërrim avioni dhe katër akuza për vrasje. Ai aktualisht nuk ndodhet në paraburgim në SHBA.
Megjithatë, drafti fillestar i aktakuzës ishte ndërtuar mbi suksesin e ndjekjes penale ndaj Manuel Noriegës, liderit panamez të dënuar në vitin 1992 për krim të organizuar dhe trafik droge.
“Pas rastit Noriega, ne sinqerisht dyfishuam përpjekjet për ta çuar këtë çështje përpara,” tha Guy Lewis, ish-prokuror federal në Miami, në një intervistë telefonike.
Vite më vonë, Lewis hartoi një memorandum shtatëfaqësh ku përshkruhej një rast i mundshëm kundër Castros, i cili muajt e fundit mbërriti në duart e zyrtarëve të lartë të administratës Trump, përfshirë Sekretarin e Shtetit Marco Rubio. Memorandumi ishte përgatitur fillimisht në vitin 2016 dhe më vonë iu dërgua ish-Prokurorit të Përgjithshëm Jeff Sessions. Por asokohe nuk u ngrit asnjë çështje, deri tani.
George Fowler, familja e të cilit u largua nga Kuba kur ai ishte 9 vjeç dhe që prej kohësh përfaqëson si avokat organizatën lobuese Cuban American National Foundation, tha se i kishte shkruar Presidentit Donald Trump dhe kishte përfshirë memorandumin e Lewis për të argumentuar nevojën e veprimit kundër Castros.
“Jam përpjekur t’i çoj vëllezërit Castro para drejtësisë që kur isha 9 vjeç,” tha Fowler në një intervistë për CNN.
Lewis, i cili ndihmoi në ndjekjen penale ndaj Noriegës, tha se një pjesë e hetimeve për atë rast ndihmuan në sigurimin e provave se Castro, vëllai i liderit të atëhershëm kuban Fidel Castro, dhe zyrtarë të tjerë kubanë kishin marrë miliona dollarë nga kartelet kolumbiane të drogës për të mbrojtur dërgesat e tyre.
Këto përpjekje për ngritjen e akuzave u ndalën pasi Miami Herald raportoi mbi draftin e aktakuzës, kujton Lewis.
Një përpjekje e re filloi pas rrëzimit të avionëve të “Brothers to the Rescue”, ndërsa FBI-ja intensifikoi hetimet ndaj rrjetit spiunazhi kuban që shtrihej nga instalimet ushtarake në Miami dhe Tampa, deri te infiltrimi në vetë grupin “Brothers to the Rescue” dhe madje në zyrat e anëtarëve të Kongresit amerikan.
Rrjeti i spiunazhit, i njohur si “La Red Avispa” apo “Rrjeti Grerëza”, kishte infiltruar oficerë të inteligjencës kubane brenda komunitetit kubano-amerikan anti-Castro në Miami, përfshirë edhe “Brothers to the Rescue”, i cili kishte nisur si grup vëzhguesish ajrorë që identifikonin refugjatë kubanë në det që kishin nevojë për shpëtim.
Në një gjykim të vitit 2000, pesë anëtarë të rrjetit kuban të spiunazhit, përfshirë liderin e tij Gerardo Hernandez, u shpallën fajtorë për spiunazh dhe akuza të tjera. Një aktakuzë e veçantë amerikane përfshinte akuza për vrasje dhe vepra të tjera kundër pilotëve kubanë të MiG-ve dhe një gjenerali kuban që dyshohet se urdhëroi rrëzimin e avionëve civilë të paarmatosur.
Hernandez, i cili po vuante dënim të përjetshëm në një burg amerikan, ishte pjesë e një grupi të kthyer në Kubë në kuadër të një shkëmbimi të burgosurish në vitin 2014, gjë që shkaktoi zemërim në jug të Floridës, ku jeton komuniteti më i madh kubano-amerikan.
“Reagimi im ishte zemërim,” tha Lewis. “Ishte sikur t’u pështyhej në fytyrë këtyre familjeve dhe kujtimit të këtyre burrave. Tre shtetas amerikanë të vrarë me gjakftohtësi.”
Megjithëse përpjekjet për të ngritur akuza ndaj Castros dukeshin se u zbehën për shkak të ndryshimeve në prioritetet politike, prokurorët dhe zyrtarët aktualë thonë se ata kurrë nuk e mbyllën dosjen ndaj vëllezërve Castro. Shkëmbimi i të burgosurve në vitin 2014 ndezi një shtysë të re pasi Trump fitoi zgjedhjet në vitin 2016.
David Buckner, i cili ndihmoi në ndjekjen penale të rrjetit kuban të spiunazhit, tha se prokurorët hetuan çdo person të përfshirë në vrasjen e pilotëve të “Brothers to the Rescue”.
“Ne ndoqëm provat deri aty ku na çonin,” tha ai. “Shikuam të gjithë. Qëllimi ynë ishte të siguronim drejtësi për këto familje.”
Buckner tha se hetimi tregoi se qeveria kubane e kreu sulmin si mesazh ndaj disidentëve në ishull, të cilët në atë kohë po fitonin terren me mbështetje financiare nga qeveri evropiane.
Në kohën e sulmit të vitit 1996, avionët e “Brothers to the Rescue” njiheshin për fluturimet pranë hapësirës ajrore kubane dhe për hedhjen e mijëra fletushkave me mesazhe kundër qeverisë kubane, të destinuara për banorët e Havanës. Ditën e sulmit, spiunët në Miami kishin informuar ushtrinë kubane për fluturimin e planifikuar dhe kishin siguruar që Hernandez, lideri i rrjetit, të mos ndodhej në njërin nga avionët, thanë prokurorët gjatë gjykimit.
“Kjo nuk ishte diçka spontane, nuk ishte një vendim i momentit. Ishte një vrasje e planifikuar,” tha Buckner. “Synimi ishte të frikësoheshin njerëzit e Kubës.”









