Katër astronautë u kthyen në Tokë të enjten, duke u ulur në Oqeanin Paqësor pranë San Diegos, pas një largimi më herët se sa ishte planifikuar nga Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor.
Astronautët, që udhëtonin me një kapsulë SpaceX Crew Dragon, fillimisht pritej të ktheheshin muajin e ardhshëm, pasi të mbërrinte një ekuipazh zëvendësues.
Por një problem mjekësor që përfshinte njërin prej tyre javën e kaluar e shtyu NASA-n të vendoste kthimin e parakohshëm të ekuipazhit. Zyrtarët e NASA-s e quajtën këtë një “evakuim mjekësor të kontrolluar”, hera e parë në 25 vjet që një astronaut largohet nga Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor për arsye mjekësore, shkruan New York Times.
Ndërsa astronautët përgatiten për një qëndrim disa mujor në Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor, të gjithë ata i nënshtrohen të paktën një trajnimi bazë mjekësor.
“Je pak a shumë i trajnuar si një paramedik,” tha Scott Kelly, një astronaut i pensionuar i NASA-s që kaloi gati një vit në stacionin hapësinor në vitet 2015 dhe 2016.
“Jo në të njëjtin nivel, por mjaftueshëm për të bërë shumë nga gjërat që bën një paramedik, si vendosja e infuzioneve, dhënia e ilaçeve intravenoze, qepja e plagëve”.
Në orbitë, astronautët pësojnë gunga dhe gërvishtje, dhe herë pas here probleme mjekësore më serioze.
“Një nga shokët e mi të ekuipazhit humbi një dhëmb”, tha Kelly.
“M’u desh ta ngjisja përsëri.”
Në bord ka disa pajisje bazë mjekësore, përfshirë një defibrilator, një monitor elektrokardiograme, një set për intubim për vendosjen e një tubi në trake për të mbajtur rrugët e frymëmarrjes të hapura dhe një aparat ultrazëri.
Megjithatë, nuk ka as rreze X dhe as aparat rezonance magnetike (MRI), të cilat janë shumë të mëdha dhe të rënda për t’u futur në stacionin hapësinor.
Objekti është gjithashtu i pajisur me ilaçe që përfshijnë aspirinë, antibiotikë, antipsikotikë dhe opioide.
“Ngandonjëherë bëj shaka se e gjithë paketa mjekësore të mbulon nga djepi deri në varr”, tregon Kelly, vëllai binjak i të cilit, senatori Mark Kelly, demokrat nga Arizona, është gjithashtu astronaut i pensionuar.
“Kemi një test të hershëm shtatzënie dhe një qese mortore”.
Disa astronautë të NASA-s janë mjekë me formim profesional. Por jo gjithmonë ka një mjek të trajnuar në bord.
Mjekët e NASA-s në Tokë mund të komunikojnë lehtësisht me astronautët dhe të ofrojnë ekspertizë për diagnostikim dhe trajtim. Ndonjëherë ata përfshijnë edhe ekspertë të jashtëm.
Në vitin 2020, një artikull i botuar në The New England Journal of Medicine përshkroi se si një astronaut në stacionin hapësinor zhvilloi një mpiksje gjaku në venën jugulare. Një ekspert nga Universiteti i Karolinës së Veriut, Dr. Stephan Moll, ndihmoi në hartimin e një plani trajtimi që përdorte me kursim hollues gjaku, të cilët ndodheshin tashmë në stacion, derisa më shumë ilaçe të silleshin me një mision furnizimi.
Astronauti që kishte nevojë për kujdes mjekësor arriti të përfundonte qëndrimin e zakonshëm gjashtëmujor, tha NASA. Agjencia nuk e identifikoi astronautin dhe as nuk specifikoi se kur kishte ndodhur incidenti.
Trajtimi i problemeve mjekësore do të bëhet më i ndërlikuar për misione më të gjata drejt Hënës – dhe, përfundimisht, Marsit – kur kthimi i shpejtë në Tokë nuk do të jetë një opsion. Distancat më të gjata do ta bëjnë gjithashtu të vështirë ose të pamundur komunikimin në kohë reale.
Dr. Farhan Asrar, studiues i mjekësisë hapësinore në Universitetin Metropolitan të Torontos në Kanada, tha se për misione më të gjata si ato drejt Hënës ose Marsit, mund të ketë kuptim të përfshihet një mjek i trajnuar në ekuipazh, për shkak të vështirësisë së kthimit në Tokë, si dhe kohës që u duhet radio komunikimeve për të udhëtuar vajtje-ardhje.
Këto misione, shtoi ai, janë “një lojë krejtësisht e re me shumë më tepër kompleksitete”.
