Pas një viti të mbushur me drama të lidhura me tregtinë midis Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Europian, një ankesë e pazgjidhur ende ka potencialin të ndezë sërish situatën: mënyra se si blloku rregullon teknologjinë.

Në qendër të kësaj mosmarrëveshjeje është Akti i Shërbimeve Dixhitale (Digital Services Act) i BE-së, i cili kërkon që kompanitë e mëdha të teknologjisë të ndërmarrin hapa për të parandaluar përmbajtjen e paligjshme ose të rrezikshme në platformat e tyre.

Administrata e Donald Trump, duke argumentuar se këto rregullore pengojnë lirinë e shprehjes dhe vendosin barriera të padrejta ndaj firmave amerikane, ka paralajmëruar vazhdimisht se mund të kundërpërgjigjet.

Tani, zyrtarët europianë po fillojnë të shqetësohen, si privatisht ashtu edhe publikisht, se kjo është vetëm qetësia përpara stuhisë së radhës të krijuar nga Trump, shkruan New York Times.

“SHBA-të në muajt e ardhshëm — kjo është e sigurt — do të na sulmojnë për rregullimin dixhital”, tha Presidenti Emmanuel Macron i Francës për disa media evropiane në një intervistë këtë muaj, duke sugjeruar se SHBA-të mund të vendosin tarifa ndaj BE-së lidhur me Aktin e Shërbimeve Dixhitale.

Administrata Trump së fundmi ka përsëritur këtë parashikim.

Rregullorja evropiane për shërbimet online “është bërë pothuajse si një radar dixhital për të gjobitur kompanitë amerikane”, tha David Sacks, një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë, në podcast-in e tij All-In muajin e kaluar.

“Mund të argumentohet se është praktikisht si një tarifë ndaj kompanive amerikane të teknologjisë që operojnë në Evropë”, shtoi ai.

“Nëse është kështu, mirë, mendoj se Evropa lejohet të ketë tarifa –  por atëherë kjo do të ndryshojë tarifat që vendosim ne”.

Sarah B. Rogers, zëvendëssekretare e shtetit për diplomacinë publike në Departamentin e Shtetit dhe e ftuar në atë episod të podcast-it, ra dakord se “shumë amerikanë e shohin këtë si një taksë”.

Bill White, ambasadori i SHBA-së në Belgjikë, tha në një intervistë se Michael J. Rigas, një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit, do të vijë në Bruksel në fillim të marsit, pjesërisht për të diskutuar lirinë e shprehjes dhe rregullimin dixhital me zyrtarët e BE-së.

Zyra e shtypit e Departamentit të Shtetit konfirmoi se ai do të bëjë udhëtimin dhe do të diskutojë rregulloret dixhitale të BE-së.

Nuk është e qartë se çfarë mund të bëjnë SHBA-të nëse vendosin të sulmojnë Evropën për rregulloret e saj dixhitale, apo cilat kompani mund të synojnë.

Disa ekspertë të tregtisë kanë sugjeruar se një opsion mund të jetë një “hetim 301”, një mekanizëm sipas ligjit tregtar amerikan për të luftuar praktikat e padrejta tregtare të huaja.

Ky instrument i lejon SHBA-të të vendosin tarifa, tarifa shtesë ose ndëshkime të tjera ndaj vendeve që konstatohen se kanë shkelur rregullat e tregtisë.

Trump e ka përdorur një hetim të tillë kundër Kinës, por deri tani ka përdorur mjete të tjera kundër Evropës. Përdorimi i një arme tregtare në veçanti – një mandat i gjerë që lejon tarifa të përgjithshme në rast të një emergjence kombëtare, aktualisht po shqyrtohet nga Gjykata e Lartë, e cila mund të vendosë për çështjen që të premten.

Gjithashtu nuk është e qartë se çfarë saktësisht do ta shtynte SHBA-në të vepronte, nëse do të vepronte fare.

Për muaj me radhë, administrata Trump ka kërcënuar në mënyrë të paqartë se do të vendosë tarifa ose ndëshkime të tjera ndaj kompanive evropiane nëse blloku vazhdon të zbatojë rregullat e tij dixhitale.

Zyra e Përfaqësuesit të Tregtisë së SHBA-së sugjeroi në një memorandum vitin e kaluar se po shqyrtonte mënyra për të ndëshkuar vendet që mendonte se diskriminonin firmat amerikane përmes rregulloreve të shërbimeve dixhitale.

Në dhjetor, zyra postoi në X se “nëse BE-ja dhe shtetet anëtare të BE-së këmbëngulin të vazhdojnë të kufizojnë, pengojnë dhe dekurajojnë konkurrueshmërinë e ofruesve amerikanë të shërbimeve përmes mjeteve diskriminuese, Shtetet e Bashkuara nuk do të kenë zgjidhje tjetër veçse të fillojnë të përdorin çdo mjet në dispozicion për t’iu kundërvënë këtyre masave të paarsyeshme”.

Zyra theksoi se ligji amerikan lejon “vendosjen e tarifave ose kufizimeve ndaj shërbimeve të huaja” si përgjigje, ndër opsione të tjera. Ajo ka vënë në dukje më parë se kompani evropiane si Accenture, Spotify dhe Capgemini operojnë në Shtetet e Bashkuara, duke sugjeruar se ato mund të jenë në shënjestër.

SHBA-të tashmë kanë vendosur ndalime udhëtimi ndaj disa personave të përfshirë në rregullimin dixhital, përfshirë një ish-zyrtar të BE-së.

E pyetur për koment mbi këtë artikull, zyra tregtare amerikane u përgjigj se, ndërsa një marrëveshje tregtare SHBA-BE e arritur vitin e kaluar adresoi shumë çështje, administrata Trump ende dëshiron të “arrijë drejtësi” në tregtinë dixhitale dhe ka “opsione shtesë” nëse negociatat nuk funksionojnë.

Por disa ekspertë thonë se SHBA-të ka pak gjasa të zbatojnë kërcënimet për të sulmuar Evropën për rregulloret e saj të teknologjisë, pjesërisht sepse tensionet midis dy partnerëve tregtarë më në fund janë zbutur.

Parlamenti Evropian mund të ndërmarrë javën e ardhshme një hap tjetër drejt miratimit të marrëveshjes tregtare të arritur vitin e kaluar, e cila do të vendoste tarifa 15 për qind për shumë mallra evropiane.

“Mendoj se pragu për diçka madhore është shumë i lartë”, tha Jacob Funk Kirkegaard, bashkëpunëtor i lartë në Bruegel, një institut kërkimor me seli në Bruksel.

Megjithatë, Payne Griffin, drejtor i lartë në FTI Consulting, një firmë këshillimi biznesi, tha se kishte marrë pyetje nga klientë korporativë se si do të dukej një kundërpërgjigje amerikane ndaj Evropës për rregulloren e saj dixhitale.

“Bazuar në komentet publike të zyrtarëve amerikanë, ndërmarrja e veprimeve kundër shërbimeve dixhitale të BE-së është një nga gjërat që ata kanë marrë në konsideratë”, tha ai.

Zyrtarët e BE-së mbeten duke peshuar nëse zbatimi i rregullave teknologjike të bllokut ia vlen të irritojë më tej SHBA-të, veçanërisht ndërsa çështje si përfshirja amerikane në luftën në Ukrainë mbeten të ndjeshme.

Deri tani, Komisioni Evropian, krahu ekzekutiv i bllokut, ka deklaruar vazhdimisht se nuk do të tërhiqet nga rregulloret e tij dixhitale. Ai ka vazhduar t’i zbatojë ato në mënyrë aktive muajt e fundit, pavarësisht kërcënimeve të administratës Trump.

Në dhjetor, komisioni njoftoi se do të vendoste një gjobë prej 120 milionë eurosh, ose rreth 141 milionë dollarë, ndaj X për çështje transparence. Rregullatorët në Bruksel kanë hetuar gjithashtu Google dhe Meta për shkelje të mundshme të ligjeve për konkurrencën dhe sigurinë online.

“Dua të jem shumë e qartë: sovraniteti ynë dixhital është sovraniteti ynë dixhital”, tha Ursula von der Leyen, presidente e Komisionit, në Konferencën e Sigurisë në Mynih javën e kaluar.

“Ne kemi një traditë të gjatë të lirisë së shprehjes. Në fakt, Iluminizmi filloi në kontinentin tonë”.

Evropa, tha ajo, “nuk do të tërhiqet” nga zbatimi i rregullave të saj dixhitale.